МАРКЕТИНШКА ЗАБЛУДА ЗА „ЗДРАВА ХРАНА“
Напишано од Д-р спец. Јадранка Бибан Недела, 02 Октомври 2011 15:48
Зависноста од одредени видови храна е исто како и зависноста од дрога. Тоа е така меѓу другото и заради начинот на производство на денешната храна, процесот на рафинирање не храната и количините на нејзиното консумирање. Многу често ми се случува во разговори со моите пациенти да слушнам верзија на неможност на откажување од благо. Но што значи тоа „благо“, односно кое е сфаќањето за благо на денешниот човек.
Под благо се подразбира интензивниот сладок вкус на чоколадото на пример, на шеќерот, па и на медот. Во едно мое неодамнешно интервју напишав дека и вкусот е само навика, но овде можам и да појаснам дека чувството на интензивно задоволство од вкусот значи и зависност.
Луѓето по природа имаат потреба да внесуваат калории од јагленихидрати ...
Кога концентрираните јагленихидрати водат до интензивна стимулација на рецепторите и мозочните центри, предизвикуваат чувство на задоволство кај консуматорот, исто како и некои лекови, кокаин и опиум, кои се пурифицираат од листовите на коката и на афионот. Но која е разликата? На пример, луѓето во Перу имаат навика да џвакаат ливчиња на кока и таа нивна навика не води до оштетувања оа организмот во онаа мерка во која може да доведе чистиот кокаин кој се добива токму од истите ливчиња. Значи кога зборуваме за храната, односно за потребите од јаглени хидратаи, човечкиот организам треба да внесува комплексни јагленихидрати и тие се неопходни за неговото здравје. Наспроти тоа, кога се внесуваат рафинирани шеќери се нанесува голема повреда на организмот.
Да појасниме:
Нездравата храна меѓу која која спаѓаат рафинираните и концентрирани шеќери, водат до покачување на нивото на шеќери и инсулин во крвта, но и до пораст на холестеролот, триглицеридите, и крвниот притисок. Сите овие параметри кога се покачени претставуваат ризик фактори кои водат до срцеви болести, дијабетес, дебелина и се разбира симптоми на покачен крвен притисок. Рафинирањето на храната како на пример рафинирањето на житарката води до производство на бело брашно кое е „ослободено“ од сите други витамини, минерали, фибер, антиоксиданси и сл. и претставува само концентриран јаглехидрат кој го покачува нивото на инсулин толку многу и толку брзо, што е далеку од она ниво кое му е навистина потребно на организмот. Затоа, консумирањето на ваквите рафинирани, концентрирани јагленихидрати значи стрес за организмот, но и процес на создавање на зависност спрема таквата нездрава храна исто како и спрема некои дроги. Затоа многу е тешко да се одвикнат од таквата храна оние кои често ја консумираат истата.
Рафинираните јагленихидрати водат до брзо покачување на нивото на шеќер во крвта и брзо лачење на инсулин. Затоа има голема разлика во нивото на шеќер во крвта после јадење на цело јаболко, после јадење на пире од јаболко и после пиење на сок од јаболко. Сокот од јаболко нагло го дига шеќерот во крвта и придонесува за многу повеќе лачење на инсулин. Со тоа и следува нагло паѓање на нивото на шеќер во крвта за разлика од состојбата кога јаболкото се јаде цело. Значи навиката овошјето да се консумира постојано во вид на сокови е многу лоша и нездрава навика.
Рафинираните јагленихидрати придонесуваат и за подигање на триглицеридите во крвта. Тоа пак е поврзано со ризик од кардиоваскуларни болести. Консумирањето на рафинирани јагленихидрати стимулираат зголемено производство на триглицериди во црниот дроб, нешто што не е забележено при консумирање на комплексни јагленихидрати, како што се интегралните брашна, компири, интегрален ориз, мешунки, зеленчук. Затоа луѓето кои имаат проблем со високо ниво на холестерол и триглицериди во крвта не треба да консумираат рафинирани, односно прости шеќери воопшто.
И оние кои сакаат да ослабат треба да заборават на рафинираните шеќери. Тоа се должи на поголемата калориска концентрација кај рафиринираните шеќери за разлика од комплексните. Така, ако во еден грам интегрална пченка има 0,56 калории, во еден грам брашно од пченка има 3,6 калории. Во еден грам компир има 0,87 калории, а во еден грам рафинирано брашно од компир има 3,5 калории. Во еден грам пченица има 0,82 калории, а во еден грам брашно од пченица има 3,6 калории. Рафинираните брашна обезбедуваат многу побрз пристап до калориите, но исто така и многу побрзо нивно складирање. Концентрацијата на јагленихидрати во храната ја прави истата многу попримамлива и предизвикува ефект на уживање во истата.
Многу често на штандовите за здрава храна гледам производи на чии етикети пишува здрава храна а во составот на производот се наведува дека содржи фруктозен шеќер. Многу луѓе се во заблуда кога мислат дека тоа е „здрав вид на шеќер“. Тоа не е точно. Фруктозата е исто така прост шеќер и ја има во пченкарниот сируп кој често се опишува како пченкарен фруктозен сируп. Тоа е многу ефтин шеќер кој може да се најде во голем дел од храната, најчесто во соковите и другите слатки пијалоци. Користењето на ваквиот сируп на Запад порасна за цели 1000% од 1970 до 1990 година. Фруктозата како прост шеќер придонесува за појава на дебелина, го потенцира многу поинтензивно чувството на глад, не ја задоволува потребата на мозокот од шеќери како што тоа го прави гликозата и е одговорна за зголемено синтетизирање на липиди.
Рафинираните шеќери се нездрава храна. И онаа храна која се продава како здрава храна а содржи во неа ваков тип на шеќери е нездрава храна. Но луѓето мора да се едуцираат многу повеќе околу тоа. Навистине не е доволно кога докторот ќе каже дека треба да се јаде здрава храна, затоа што тоа не значи ништо. Пациентот ќе отиде во маркет и ќе изнакупи еден куп производи на кои пишува здрава храна. Значи докторот е тој кој мора да му објасни на пациентот што значи навистина здрава храна, инаку секој друг совет во оваа област би бил ирелевантен. Но морам да признаам дека кога на пациентите им посочувам дека треба да јадат здрава храна, се наоѓам во состојба кога не можам да им кажам барем неколку прозводи кои навистина можат да се купат во маркетите како здрава храна. Па дури и оние кои на себе носат етикета на производи кои се со органско потекло не е гаранција дека се здрава храна.
Но сепак за се постои излез. Мора да го промовираме здравјето и неговата заштита како основен дел од смислата на човечкото живеење. Тогаш многу луѓе се надевам дека ќе сфатат дека подготвуваљето на домашни оброци не е никакво губење на време, туку тоа е поважно од боло која друга активност која треба да се заврши во тек на денот.
| < Пред | Следно > |
|---|
Коментари
Komentar na Dr Biban:
Procitajte go tekstot vnimatelno za da go razberete mojot stav za proizvodite koi nosat etiketa ZDRAVA HRANA. Da vi pomognam, ke vi posocam deka spored mojata analiza, na pazarot se nudat mnogu proizvodi koi ne zasluzuvaat takva etiketa. Dokolku sakate analiza na etiketite na sekoj proizvod poedinecno, ke ni odzeme mnogu vreme...
Inaku, mnogu me raduva sto konecno nekoj pocna da komentira za strucnata podgotvenost na onie koi se zanimavaat so nutricionizam. So godini nanazad ocekuvam barem pocetok na vakva diskusija.
probajte go lebot od Biovital, go ima vo pogolemite marketi kako Tinex. Go preporacuvam!
Vi blagodaram za precizniot i tematski iscrpen tekst. Vekje podolgo vreme se soocuvam so problemot sto go naveduvate okolu proizvodite za zdrava hrana vo nasite marketi..I vo pogled so fruktozata,celo sno se soglasuvam so vas. Ve molam razjasnete mi ja dilemata okolu konzumiranjeto na ovosje nautro. Najgolemiot broj nutricionisti vo drzavava i posiroko se fokusiraat na utrinski ovosen obrok ili svezo ceden sok. Dali toa ne e fruktozen shok za organizmot nautro? I kako da go kombinirame ovosjeto vo ostatokot od denot? Ve molam za komentar.
А за она од маркетите, Ви благодарам д-р повеќе никогаш нема да ги купам.